She’r yodlash, tantanali nutq yoki yangi inglizcha so‘zlarni o‘rganish ham ozmuncha mehnat talab qilmaydi, albatta. Agar siz bir nechta samarali va sinalgan usullarni bilib olsangiz, bu ishni tez va oson bajarishingiz mumkin.

Foto: Getty Images

1-usul: ma’lumotni quloq bilan yodlash

Notiqlar, qo‘shiqchilar, musiqachilar va o‘rganilgan ma’lumotni ovoz chiqarib o‘qiydiganlar uchun yaxshi usul. Chuqur nafas oling, ma’lumotni bir nechta bo‘limlarga yoki xatboshiga bo‘ling va yodlashni boshlang.

  • Biror narsa bilan darhol ko‘zingizni tortadigan joylarni assotsiativ ravishda ajratib ko‘rsating: kulgili, qiziqarli, yoqimli va boshqalar.
  • Iboralarning bosh harfini yoki birinchi so‘zini eslab qoling, xotirada ma'lumotlarni tizimlashtirish osonroq.
  • Har bir paragrafni bo‘g‘in bo‘ylab o‘qing, butun gapni takrorlang.
  • Ikkinchi va uchinchi bilan ham xuddi shunday qiling, so‘ngra barchasini kerakli ketma-ketlikda takrorlang.
  • Shunga o‘xshab, barcha fikrlarni tartibda yodlab oling, hiyla-nayrangsiz takrorlashga harakat qiling. Natijani birlashtirish uchun har bir elementni alohida ko‘rib chiqing va keyin hammasini baland ovozda o‘qing.

2-usul: ma’lumotni ko‘z bilan eslab qolish

Agar siz nafaqat ma’lumotni qismlarga ajratsangiz, balki har birida eng jozibali narsani ta'kidlasangiz, o‘qiganingizni eslab qolish osonroq bo‘ladi.

  • Rangli markerlar, flomasterlar, stikerlardan foydalaning. Eslab qolishi kerak bo‘lgan parchalar tanlangan rang yoki boshqa vizual belgi bilan belgilanadi. Masalan, ingliz tilidagi matnni tezda yodlash uchun har bir paragrafning ma'nosiga mos keladigan rasmlarni chizish yoki yopishtirish kerak.
  • Asosiy tezislarni/so‘zlarni/paragraflarni stikerlar yoki varaqalarga yozing va ularni xona bo‘ylab yopishtiring, ular doimo ko‘z oldingizda bo‘lishi muhim.
  • Eslatmalar oling, qisqartiring va keyin eslatmalarni qayta o‘qing. Yotishdan oldin yozganlaringizni takrorlash ayniqsa muhim. Ma’lumotni qog‘ozga yozib olganingizdek eslab qolishga harakat qiling.

3-usul: ma’lumotni harakat bilan eslab qolish

Taktil yoki motorli xotira obyektlarga teginish bilan bog‘liq. Ushbu turdagi xotiraga ega bo‘lgan odamlar faol imo-ishora qiladilar, ko‘p harakat qilishadi va qo‘llari bilan ishlashni yaxshi ko‘radilar.

  • Eng qulay xonani toping va qulay pozitsiyani egallang.
  • Agar matndagi ma'lumotlar aniq bir narsani nazarda tutsa, ma'no va tasvirlarni yaxshiroq eslab qolish uchun o‘qiganingizni tasvirlashga harakat qiling.
  • Eslab qolmoqchi bo‘lgan ma'lumotlar bilan kartalar tuzing. Miya rangli tasvirlarni va rasmlarni yaxshi qabul qiladi. Tasavvuringizni ishlating: bunda plastilin, loy, qo‘lingizdagi har qanday materiallardan foydalanishingiz mumkin.
  • Boshqa odamdan keyin takrorlang: juftlik yoki guruhda yodlash ancha qulayroq! Nafaqat matnni so‘zma-so‘z takrorlashga harakat qiling, balki ma'ruzachining intonatsiyasini o‘rganing va nutq urg‘usini joylashtiring.

Foto: Getty Images

O‘qigan matnni qanday oson va tez eslab qolish mumkin: umumiy tavsiyalar

  • Asosiy fikrlarni o‘qing va yozing, so‘ngra yozganlaringizni eslab qolguncha ovoz chiqarib takrorlang.
  • O‘qiganlaringizni tezroq va osonroq eslab qolishingiz uchun kichik, ammo tez-tez tanaffus qiling.
  • Chet tilidagi matnlarni, masalan, ingliz tilidagi matnlarni yodlash uchun so‘zlarni bo‘g‘in bo‘yicha takrorlang, urg‘uni ta'kidlang.
  • Xatolarni qayta-qayta aniqlash uchun o‘zingizni video yoki ovoz yozuvchisiga yozib oling.
  • O‘qiganingizni eslab qolish osonroq bo‘lishi uchun shovqin va begona narsalar bilan chalg‘itmaslikka harakat qiling. Jarayonga e'tiboringizni maksimal darajada oshirish uchun to‘g‘ri muhit yarating.
  • Takrorlash — o‘rganishning onasi: matnni yodlash, o‘qiganingizni iloji boricha tez-tez takrorlang, asosiy fikrlar ketma-ketligini eslab qolishga harakat qiling.

Qanday qilib inglizcha so‘zlarni tezda yodlash mumkin?

Ko‘ngillilarning nazorat guruhida o‘tkazgan tajriba davomida olimlar eslab qolishning g‘ayrioddiy usulini aniqladilar. Ishtirokchilardan mutlaqo notanish til – litva tilidan bir qator so‘zlarni yodlab olish so‘ralgan. Shu bilan birga, dastlab ular bu so‘zlarning ma'nosini mustaqil ravishda taxmin qilishga harakat qilishlari kerak edi. Albatta, ba’zi xatolar bo‘lsa-da, oxir-oqibat to‘g‘ri tarjimani ishonchli eslab qolishga yordam berdi. Tadqiqotchilar dastlabki noto‘g‘ri talqinlar so‘zlarni keyinroq eslab qolishni osonlashtirgan degan xulosaga kelishdi. Ular, shuningdek, bu usul so‘zlarni yodlashdan ko‘ra yaxshiroq natijalar beradi degan xulosaga kelishdi. Ajablanarlisi shundaki, psixologik nuqtai nazardan, birinchi muvaffaqiyatsizlik xotirani rag‘batlantiradi va ikki barobar ko‘p ma'lumotlarni o‘zlashtirishga yordam beradi.

Qiziqishni rag‘batlantirish

Hech kimga sir emaski, agar u samimiy qiziqish uyg‘otsa, ma'lumot yaxshi esda qoladi. Shuning uchun, ingliz tilini qiyinchiliksiz o‘rganish imkonini beradigan usulni qidiring: seriallar, kitoblar, podkastlar va boshqalar.

Hikoya tuzing

Yangi xorijiy so‘zlarni o‘rganishning samarali usuli ular bilan izchil hikoya tuzishdir. Nutqda so‘zlarni yodlash emas, balki ulardan foydalanish ularni puxta eslab qolishga yordam beradi.

“Xotira saroyi” usulini qo‘llang

Quyidagi usul ham yaxshi natija beradi: o‘rganayotgan so‘zlaringizni atrofingizdagi narsalarga “biriktirish”ga harakat qiling. Ushbu texnikani kvartirada, ofisda va ko‘chada qo‘llash mumkin.

Foto: Getty Images

Kartochkalar yasang

Ushbu mashhur texnika yillar davomida samarali ekanligi isbotlangan. Kartochkalar ham qog‘oz, ham elektron formatda tayyorlanishi mumkin. Agar birinchi variantdan foydalansangiz, to‘rtburchakning bir tomoniga ingliz tilidagi so‘zni, ikkinchisiga esa tarjimasini yozing. Yaxshiroq yodlash uchun so‘zlarni rasmlar, kontekst, sinonim yoki antonimlar bilan to‘ldirishingiz mumkin. Elektron kartalarni yaratish uchun maxsus dasturlardan foydalaning. Har doim yoningizda kartochkalar bo‘lishi va so‘zlarni tez-tez takrorlash muhim.

O‘qiganingizni qanday qilib tezda eslab qolish mumkin?

O‘z vaqtida tanaffus qiling

Sinfdagi haddan tashqari mukammallik yordam bermaydi, aksincha, ish faoliyatini pasaytiradi. Muntazam dam olish vaqtlarini o‘z ichiga olgan holda sizga eng mos keladigan jadval tuzing. Bunday holda, ish joyida yoki kompyuter oldida qolmaslik uchun joyni o‘zgartirgan ma’qul. Bu ishdan to‘liq chalg‘ish va ichki resurslaringizni safarbar qilish imkonini beradi.

To‘g‘ri ovqatlaning

Birinchidan, psixologlar kitob yoki boshqa ma'lumotlarni o‘qigan holda ovqatlanishni maslahat bermaydilar. Bu ham o‘qiganlaringizni eslab qolishga salbiy ta'sir qiladi va to‘liq to‘yinganlikni his qilishingizga imkon bermaydi, chunki miya bir vaqtning o‘zida bir nechta vazifalarni bajarishga harakat qiladi. Hech kim va hech narsa sizni chalg‘itmasa, ovqatlanish uchun vaqt ajratganingizga ishonch hosil qiling. Ovqatlanishingizga alohida e'tibor bering. Ba'zi ovqatlar xotira va kognitiv qobiliyatingizni yaxshilashga yordam beradi, boshqalari esa, aksincha, tez charchashga olib keladi.