Ўзбекистондаги афғонистонлик учувчилар АҚШнинг Доҳадаги ҳарбий базасига олиб кетилади. Бу ҳақда 11 сентябрь куни The Wall Street Journal газетаси хабар берди.

Фото: U.S. Air Force photo / Staff Sgt. Larry E. Reid Jr.

Гап Афғонистон Ҳарбий ҳаво кучларига тегишли вертолёт ва самолётларда Ўзбекистонга қочиб ўтган афғон учувчилари ҳақида кетмоқда. 16 август куни Ўзбекистон Бош прокуратураси мамлакат ҳаво маконининг ичида 585 нафар афғон ҳарбий хизматчиси бўлган 22 та ҳарбий самолёт ва 24 та вертолёт кесиб ўтгани тўғрисида хабар берганди (кейинроқ охирига қадар текширилмаганини маълум қилган). Кузатув давомида Embraer-314 ва МиГ-29 самолётлари тўқнашиб, Сурхондарё вилоятининг Шеробод тумани ҳудудига қулаган.

WSJ’нинг ёзишича, АҚШ афғон учувчилари борасида Ўзбекистон билан келишувга эришди. Келишувга кўра, Ўзбекистонга қочиб келган бир гуруҳ афғон Ҳарбий ҳаво кучлари учувчилари оилалари билан шу ҳафта охирида Америка ҳарбий базасига ўтказилади.

Учувчиларнинг ўзи «Толибон» барча амалдорлар ва ҳарбийларга ваъда берган амнистияга қарамай, ўзлари ва оилалари хавфсизлигидан қўрқади. Нашр маълумотларига кўра, Ўзбекистонда жами 585 афғон учувчиси, экипаж аъзолари ва уларнинг қариндошлари бор. Бу одамлар «АҚШнинг Доҳадаги ҳарбий базасига учиб кетиши» кутилмоқда, лекин уларнинг АҚШга ёки бошқа жойга бориши аниқ эмас.

Газетага кўра, Термизда Афғонистондан келган 46 та ҳарбий самолёт ва вертолётнинг кейинги тақдири номаълумлигича қолмоқда. «Толибон» самолётни Афғонистонга қайтаришга чақирмоқда, лекин бундай ҳаракат АҚШнинг қаршилигига учраши мумкин.

«Толибон» вакили Суҳайл Шаҳин Ўзбекистонга қочган афғон учувчиларини қайтариш зарурлигини айтган. «Бу учувчилар ўз мамлакатига қайтишлари керак, Афғонистон уларга муҳтож. Биз мамлакатимизни эндигина тиклашни бошлаяпмиз. Дунё аҳли Афғонистонни қайта қуриш ва халқимизнинг иқтисодий фаровонлигига тўсқинлик қилмасдан, бизга ёрдам бериши керак», — деган у.

Август ойи охирида The Wall Street Journal нашри расмий манбаларга таяниб, Ўзбекистон ҳукумати АҚШни бир гуруҳ юқори малакали афғон учувчилари ва уларнинг оилаларини мамлакатдан чиқариб юборишга тўғри келаётганидан огоҳлантиргани ҳақида ёзган эди. Ўзбекистон «Толибон» билан «кескин муносабатлардан қочиш» мақсадида АҚШдан учувчиларни учинчи мамлакатга кўчириш бўйича тезкор чоралар кўришни сўраган.

Нашрнинг ёзишича, Ўзбекистонга қочган афғон ҳарбийлари «‘Толибон’нинг энг ашаддий душманларидан бири’ ҳисобланади, чунки улар ўнлаб йиллар давом этган тўқнашувларда кўплаб қурбонлар олиб келган.